نور در آکواریوم گیاهی

 

 

با وجود انتخاب های گسترده ای که در روشنایی وجود دارد انتخاب یک روشنایی مناسب می تواند بسیار گیج کننده باشد اما در ادامه با هدف کاهش نکات مبهم به تعدادی از نکات قابل توجه اشاره خواهیم کرد.

امروزه پذیرفته ترین روشنایی برای یک آکواریوم گیاهی لامپ های فلورسنت T8 و T5 هستند. با این حال نورهای LED به آرامی در حال ورود به دنیای آکواریوم های گیاهی می باشند. تفاوت عمده بین نورهای T8 و T5 میزان قطر آنها است بصورتی که لامپ های T8 قطری نزدیک به 26 میلیمتر دارند اما لامپ های T5 دارای قطر 16 میلیمتر هستند و همچنین لامپ های T5 چیزی حدود 15% تا 20% بازدهی بیشتری نسبت به لامپ های T8 دارند و دارای شاخص رنگ بالاتری نیز هستند. امروزه نوع جدیدی از لامپ های T5 به نام T5 HO وارد بازار شده که 1.5 برابر بازدهی بیشتری نسبت به T5 معمولی دارند.

اولین نکته و مهمترین نکته قبل از خرید لامپ این است که از مناسب بودن آن برای آکواریوم گیاهی مطمئن شویم که نیاز به مطالعه مشخصات لامپ مورد نظر دارد.در بر خی موارد نمودار پار(par) رسم شده بر روی بسته بندی توجه شما را به خود جلب می کند و سوال بعدی این است که شما باید کدام لامپ را انتخاب کنید؟

 

کلوین

پیش از هر چیز به کلوین لامپ توجه کنید که بیانگر رنگ نور می باشد. تمامی روشنایی ها دارای دمای رنگ نور هستند که واحد آن کلوین است بصورتی که کمترین مقدار کلوین 2500 است که دارای طیف قرمز گسترده ای است و بیشترین آن 18000 کلوین است که دارای طیف گسترده ای از آبی است.

کلوین های پایین دارای رنگ قرمز و نارنجی زیادی هستند و رنگ ماهی ها و گیاهان را غیرطبیعی می کنند و همچنین کلوین های بالا حالتی رنگ پریده به تانک شما می دهند. به همین دلیل کلوین پیشنهاد شده برای یک آکواریوم گیاهی از نظر ما حدود 8000 کلوین است که رنگ مناسبی به تانک شما خواهد داد.

با توجه به این نکته که کلوین های پایین و بالا به تنهایی توانایی فراهم کردن شرایط رشد خوب برای گیاهان را لزوما ندارند و همچنین زیبایی بصری تانک شما را نیز کاهش می دهند، شما می توانید از ترکیب رنگها نیز استفاده کنید. تمامی فلورسنت ها باید بعد از مدت 12 ماه به علت کاهش میزان و کیفیت تابش تعویض شوند که در میزان رشد و کیفیت گیاهان تاثیرگذار می باشد .

 

مدت زمان نوردهی

مدت زمان نوردهی برای یک آکواریوم گیاهی حدود 8 ساعت در روز می باشد

نکته : مدت زمان نوردهی را با هدف ممانعت از رشد جلبک ها به بازه های کوتاهتر، به عنوان مثال دو بازه 4 ساعته در روز، تقسیم نکنید زیرا این کار مانع رشد جلبک ها نخواهد شد.

طولانی تر کردن زمان نوردهی بیش از 8 ساعت ضروری نیست.اضافه کردن یک تایمر به سیستم نور با هدف منظم بودن زمان نوردهی نتیجه بهتری را خواهد داد. توصیه ما برای آکواریوم تازه راه اندازی شده مدت زمان 6 ساعت نور دهی در ماه اول، 7 ساعت در ماه دوم و 8 ساعت از ماه دوم به بعد است.

 

Photosynthetically Active Radiation ) PAR )

پار ( Par ) معیاری است برای سنجش میزان نورهای مخصوص فتوسنتز موجود در لامپ های مورد استفاده در آکواریوم.

همانطور که قبلا نیز اشاره شد گیاهان برای انجام عمل فتوسنتز به دو طیف از نورها به رنگ های آبی 400 نانومتر و قرمز 700 نانومتر نیاز دارند.

البته گیاهان آب شیرین به دلیل محل زندگی طبیعی خود به نور قرمز بیشتری احتیاج دارند.برای سنجش میزان این دو رنگ نور در لامپ ها از واحد پار استفاده می شود.

به عنوان مثال لامپ های طیف کامل 5500 الی 6500 کلوین که به لامپ های Day Light معروف هستند دارای بالاترین پار می باشند.همچنین سایر لامپ های طیف کامل که معمولا تا 10000 کلوین رنگ نور دارند نیز از میزان پار مناسبی برخوردارند.

دقت داشته باشید که با ترکیب لامپ های مختلف می توان به میزان پار مناسبی در آکواریوم دست یافت.

 

چارت توزیع طیف های نوری ( Spectral Distribution Chart )

برای نشان دادن نورهای تشکیل دهنده ی یک نور نهایی که به چشم ما دیده می شود از چارت توزیع طیف های نوری استفاده می شود.

یکی از روشهای تست لامپهای با کیفیت مناسب آکواریوم ، مشاهده ی چارت توزیع طیف های نوری آن است.هر چه رنگ قرمز و آبی دو طرف طیف نوری زیاد بوده و رنگ سبز کمتر باشد نور نهایی تولید شده توسط لامپ برای گیاهان مناسب تر خواهد بود.

معمولا لامپ های طیف کامل 6500 کلوین که مخصوص آکواریوم ساخته می شوند دارای بهترین تناسب نوری هستند و برای آکواریوم های گیاهی آب شیرین گزینه بسیار مناسبی محسوب می شوند.

 

شاخص تابش رنگ ( Color Rendering Index )

CRI این شاخص بیانگر سیستمی بین الملی برای سنجش قابلیت هر منبع نوری در تابش رنگ نورهای مختلف به صورت طبیعی است.

هر چه میزان این شاخص بالاتر باشد کیفیت تفکیک و تابش نور طبیعی لامپ بالاتر خواهد بود ( بالاترین عدد برای این شاخص عدد 100 است ).البته این شاخص برای لامپ های با کلوین مختلف متفاوت خواهد بود.لامپ های 6000 کلوین نسبت به لامپ های 10000 کلوین از CRI بالاتری برخوردارند.

دقت داشته باشید که حتما برای مقایسه CRI در دو لامپ و تصمیم گیری بین آنها حتما باید این دو لامپ دارای کلوین یکسانی باشند.

لامپ های دارای CRI بالاتر از کیفیت بهتری برخوردار بوده و بیشترین تفکیک و تابش نوری را دارند.

همانطور که در مطالب قبل اشاره شد لامپ های مخصوص آکواریوم از ویژگی هایی متفاوت از لامپ های مصارف عمومی برخوردارند و این موضوع دلیل اصرار بر استفاده از این گونه لامپ ها بر روی آکواریوم های گیاهی است.

البته در صورت تمایل به خرید لامپ برای آکواریوم نیاز به بررسی تمام موارد فوق نیست زیرا همه ی مشخصات و ویژگیهای اشاره شده برای لامپ ها بر روی محصول درج نمی شود و از طرفی ممکن است بررسی تمام این شرایط و مقایسه آنها با یکدیگر خارج از حوصله ی بسیاری از افراد باشد به همین دلیل فقط کافیست از یکی از برندهای معتبر تولید کننده ی لوازم آکواریومی این لامپ ها را تهیه کنید.

این شرکت ها معمولا تمام استاندارد ها و ویژگیهای مورد اشاره را رعایت می کنند و از بین مشخصات لامپ ، میزان وات ، کلوین و لومن آنها را بر روی محصول درج می کنند.

 

نور کم 

نشانه ها : گیاه ضعیف و کشیده می شود. برگ ها سبز کمرنگ و زرد. شاخه ها نازک. برگ در rosette plants ها (گیاهانی که مثل دایره رشد می کنند مثل شمشیریها) برگ ها کوچک و ضعیف اند. گیاهانی که بالای آب می آیند سریعتر رشد کرده و متراکم هستند اما شاخه های پایینی اینطور نیست.

 

جلبک قهوه ای

علت : انتخاب نادرست طیف و شدت برای فتوسنتر

درمان : نور را چک کنید و از شدت و طیف مناسب استفاده کنید (سفید سرد + صورتی). هر سال لامپ فلورسنت را تعویض کنید.

 

راهنمایی در ساخت ال ای دی به توصیه  هوتن

بله شما می توانید از ال ای دی استفاده کنید.مبنای زدن ال ای دی و مقیاس آن به ازای هر 3 لیتر آب 1 وات است ( حتما 1 وات استفاده کنید ).

ال ای دی هایی که برای پلنت استفاده می شود معمولا 1 وات یا 3 وات هستند که از 4200 کلوین تا 100000 موجود می باشد.شما باید از ال ای دی های 1 وات 6500 کلوین تا 7000 کلوین استفاده کنید.

آکواریوم شما (کاملا آب گیری شده باشد) دارای 160 لیتر حجم است که یعنی تعداد 40 الی 54 عدد ال ای دی 1 وات نیاز دارید.

اگر کسی برایتان درست می کند که همان تعداد را بگوید برایتان بسازد این اختلاف بین 40 تا 54 ال ای دی بستگی به گیاهانتان و سلیقه خودتان دارد حتی می توانید 40 ال ای دی سفید و 14 ال ای دی رنگی اعم از آبی،سبز،صورتی و قرمز برای زیبایی استفاده کنید اما حداقل 35 ال ای دی سفید کمتر به کار نبرید چون حداقل نور ممکن این تعداد است.

نسبت زدن ال ای دی بستگی به خودتان دارد می توانید مثلا 4 سفید و بعد 1 صورتی همین طور ادامه بدهید تا انتها.